ကီၢ်ပယီၤပှၤထီဒါတၢ်ပၣ်တံၣ်စံးဝဲလၢပှၤ(၅)ကကွဲၢ်ဂၤဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်ဃ့ထီၣ်တၢ်လဲလိာ်က့ၤတၢ်ဘျၢသဲစး
ကီၢ်ပယီၤပှၤထီဒါတၢ်ပၣ်တံၣ်စံးဝဲလၢပှၤ(၅)ကကွဲၢ်ဂၤဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်ဃ့ထီၣ်တၢ်လဲလိာ်က့ၤတၢ်ဘျၢသဲစး
Reuters, 22 Jul 2014
URL: http://www.reuters.com/article/2014/07/22/us-myanmar-constitution-idUSKBN0FR0XT20140722
ကီၢ်ပယီၤပှၤထီဒါတၢ်ပၣ်တံၣ်ခိၣ်သ့ၣ်စံးဝဲလၢအဝဲသ့ၣ်ထၢဖှိၣ်ဝဲပှၤ(၅)ကကွဲၢ်ဂၤဃၣ်ဃၣ်အတၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်ဃ့ထီၣ်ဝဲဒ်သိးတၢ်ကမၤစှၤလီၤဝဲသုးမုၢ်အစိအကမီၤဖဲဘျီၣ်ဒိၣ်အပူၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
(NLD)ကရၢလၢဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိာ်မဲအီၤခီဖျိအီၣ်စါစူးကၠံၣ်အံၤမၤဝဲတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢတၢ်မၤဟးဂီၤကွံာ်တၢ်ဘျၢသဲစးနီၣ်ဂံၢ်(၄၃၆)အဂီၢ်ဒီးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤကတၢၢ်ဝဲဖဲမုၢ်ဘူၣ်အနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.တၢ်ဘျၢသဲစးအံၤစံးဝဲလၢတၢ်ကဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤတၢ် ဘျၢသဲစးအါဒၣ်တက့ၢ်အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲဘျီၣ်ဒိၣ်အတၢ်အၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်(၇၅)မျးကယၤခီဖျိတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဖးန့ၣ်လီၤ.ပၣ်တံၣ်ထီဒါတၢ်တဖုကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲဘျီၣ်ဒိၣ်အတၢ်အၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်(၇၅)မျးကယၤအဂီၢ်တညီဝဲလ့တက့ၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ရွှ့ၣ်မါလၢအမ့ၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ပှၤန့ၢ်ပၢကတိၤတၢ်စံးဝဲဖဲတလါညါအံၤလၢတၢ်ဃ့ထီၣ်လၢတၢ်ကဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤတၢ်ဘျၢသဲစးအံၤတမ့ၢ်လၢကဟ့ၣ်စိဟ့ၣ်ကမီၤဘျီၣ်ဒိၣ်ကမံးတံာ်အတၢ်မၤဘၣ်ဃးတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်အုၣ်ကီၤလၢတၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤ တၢ်ဘျၢသဲစးအံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ထိထိသ့လၢအမ့ၢ်(NLD)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတၢ်ဃ့ထီၣ်တၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်တၢ်ဘျၢသဲစးအံၤစံးဘၣ်(Reuters)တၢ်ကစီၣ်လၢပၣ်တံၣ်အံၤဂံၢ်က့ၤဝဲစုမုၢ်ကျၢၢ်လၢတၢ်ဆဲးလီၤတ့ၢ်အီၤတဖၣ်အံၤအဖၢမုၢ်ဒံးဒီးဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ပှၤလၢအဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ် ခဲလၢာ်ပာ်ဖှိၣ်ကအိၣ်ဝဲအါန့ၢ်ဒံးယဲၢ်ကကွဲၢ်ဂၤန့ၣ်လီၤ.အဝဲစံးဝဲလၢတၢ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤက့ၤဝဲတၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်အနီၣ်ဂံၢ်ဖဲလါယူၤလံအလၢာ်ဝံၤအလီၢ်ခံပၣ်တံၣ်အံၤကမၤတၢ်ဆၢတဲာ်လၢကဘၣ်တီၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲအတၢ်ပတံထီၣ်အံၤဆူပဒိၣ်အအိၣ်ဒ် လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်လၢခဲကနံၣ်အံၤတၢ်ဘျၢသဲစးအဖီလာ်အသိးဘျီၣ်ဒိၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ(၂၅)မျးကယၤအံၤဘၣ်တၢ်ပာ်ဃာ်ဝဲဒၣ်လၢသုးမုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးဘျီၣ်ဒိၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢအအိၣ်တ့ၢ်ဒံးအံၤဘၣ်တၢ်ပၢၤဃာ်အီၤလၢ(USDP)ကရၢအါန့ၢ်ဒံးတဝာ်န့ၣ်လီၤ.အပူၤကွံာ် ကီၢ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤတၢ်ပၢတၢ်ြပးလၢအမၤဟးဂီၤကွံာ်ပှၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒံၣ်မိၣ်ြခ့ၣ်စံၣ်အတၢ်ထီဒါပဒိၣ်အဘျီတဖၣ်အဘျီအံၤစံၣ်လီၤက့ၤလၢတၢ်ပၢတၢ်ြပးဖဲ(၂၀၁၁)နံၣ်လါမးရှးန့ၣ်လီၤ.တၢ်ပၢတၢ်ြပးလၢတမ့ၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ပၢတၢ်ြပးလၢလၢပှဲၤပှဲၤဘၣ်အံၤ ဆှၢနုာ်လီၤဝဲတၢ်လဲလိာ်ဘှီသီထီၣ်က့ၤတၢ်တဖၣ်,ပၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ပျၢ်ဖျဲးကွံာ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဃိာ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးမုၢ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်ဝဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်စိတၢ်ကမီၤဆူကမျၢၢ်အအိၣ်(တမ့ၢ်တၢ်နီၢ်ကီၢ်ဘၣ်မ့မ့ၢ်အိၣ်ထဲအမံၤဧိၤ),ဒီးခိၣ်နၢ်လီၢ်လံၤလၢအိၣ်ဘှံးက့ၤတဖၣ်အတၢ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲ(USDP)ကရၢအံၤမၤဂၢၢ်ကျၢၤထီၣ်ဝဲသုးမုၢ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးမူဒါလၢတၢ်ပၢ တၢ်ြပးအပူၤခီဖျိလၢ(၂၀၀၈)တၢ်ဘျၢသဲစးအံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပဒိၣ်ခဲကနံၣ်အံၤဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးဒံးဝဲဒၣ်ဒီးအပူၤကွံာ်ပဒိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိအဝဲသ့ၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဘျၢသဲစးအံၤန့ၣ်အဂ့ၢ်,”ထ့မၠံၣ်အူ,ကဘီခိးလၢအဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်လၢတၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤတၢ်ဘျၢသဲစးနီၣ်ဂံၢ်(၄၃၆)စံးဝဲ, “ပလိၣ်ဘၣ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤတၢ်ဘျၢသဲစးအံၤလၢအဆိအချ့န့ၣ်လီၤ.”
(NLD)ကရၢလၢဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိာ်မဲအီၤခီဖျိအီၣ်စါစူးကၠံၣ်အံၤမၤဝဲတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢတၢ်မၤဟးဂီၤကွံာ်တၢ်ဘျၢသဲစးနီၣ်ဂံၢ်(၄၃၆)အဂီၢ်ဒီးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤကတၢၢ်ဝဲဖဲမုၢ်ဘူၣ်အနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.တၢ်ဘျၢသဲစးအံၤစံးဝဲလၢတၢ်ကဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤတၢ် ဘျၢသဲစးအါဒၣ်တက့ၢ်အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲဘျီၣ်ဒိၣ်အတၢ်အၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်(၇၅)မျးကယၤခီဖျိတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဖးန့ၣ်လီၤ.ပၣ်တံၣ်ထီဒါတၢ်တဖုကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲဘျီၣ်ဒိၣ်အတၢ်အၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်(၇၅)မျးကယၤအဂီၢ်တညီဝဲလ့တက့ၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ရွှ့ၣ်မါလၢအမ့ၢ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ပှၤန့ၢ်ပၢကတိၤတၢ်စံးဝဲဖဲတလါညါအံၤလၢတၢ်ဃ့ထီၣ်လၢတၢ်ကဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤတၢ်ဘျၢသဲစးအံၤတမ့ၢ်လၢကဟ့ၣ်စိဟ့ၣ်ကမီၤဘျီၣ်ဒိၣ်ကမံးတံာ်အတၢ်မၤဘၣ်ဃးတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်အုၣ်ကီၤလၢတၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤ တၢ်ဘျၢသဲစးအံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ထိထိသ့လၢအမ့ၢ်(NLD)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတၢ်ဃ့ထီၣ်တၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်တၢ်ဘျၢသဲစးအံၤစံးဘၣ်(Reuters)တၢ်ကစီၣ်လၢပၣ်တံၣ်အံၤဂံၢ်က့ၤဝဲစုမုၢ်ကျၢၢ်လၢတၢ်ဆဲးလီၤတ့ၢ်အီၤတဖၣ်အံၤအဖၢမုၢ်ဒံးဒီးဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ပှၤလၢအဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ် ခဲလၢာ်ပာ်ဖှိၣ်ကအိၣ်ဝဲအါန့ၢ်ဒံးယဲၢ်ကကွဲၢ်ဂၤန့ၣ်လီၤ.အဝဲစံးဝဲလၢတၢ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤက့ၤဝဲတၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်အနီၣ်ဂံၢ်ဖဲလါယူၤလံအလၢာ်ဝံၤအလီၢ်ခံပၣ်တံၣ်အံၤကမၤတၢ်ဆၢတဲာ်လၢကဘၣ်တီၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲအတၢ်ပတံထီၣ်အံၤဆူပဒိၣ်အအိၣ်ဒ် လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်လၢခဲကနံၣ်အံၤတၢ်ဘျၢသဲစးအဖီလာ်အသိးဘျီၣ်ဒိၣ်အလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ(၂၅)မျးကယၤအံၤဘၣ်တၢ်ပာ်ဃာ်ဝဲဒၣ်လၢသုးမုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးဘျီၣ်ဒိၣ်လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢအအိၣ်တ့ၢ်ဒံးအံၤဘၣ်တၢ်ပၢၤဃာ်အီၤလၢ(USDP)ကရၢအါန့ၢ်ဒံးတဝာ်န့ၣ်လီၤ.အပူၤကွံာ် ကီၢ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤတၢ်ပၢတၢ်ြပးလၢအမၤဟးဂီၤကွံာ်ပှၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒံၣ်မိၣ်ြခ့ၣ်စံၣ်အတၢ်ထီဒါပဒိၣ်အဘျီတဖၣ်အဘျီအံၤစံၣ်လီၤက့ၤလၢတၢ်ပၢတၢ်ြပးဖဲ(၂၀၁၁)နံၣ်လါမးရှးန့ၣ်လီၤ.တၢ်ပၢတၢ်ြပးလၢတမ့ၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ပၢတၢ်ြပးလၢလၢပှဲၤပှဲၤဘၣ်အံၤ ဆှၢနုာ်လီၤဝဲတၢ်လဲလိာ်ဘှီသီထီၣ်က့ၤတၢ်တဖၣ်,ပၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ပျၢ်ဖျဲးကွံာ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဃိာ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးမုၢ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်ဝဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်စိတၢ်ကမီၤဆူကမျၢၢ်အအိၣ်(တမ့ၢ်တၢ်နီၢ်ကီၢ်ဘၣ်မ့မ့ၢ်အိၣ်ထဲအမံၤဧိၤ),ဒီးခိၣ်နၢ်လီၢ်လံၤလၢအိၣ်ဘှံးက့ၤတဖၣ်အတၢ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲ(USDP)ကရၢအံၤမၤဂၢၢ်ကျၢၤထီၣ်ဝဲသုးမုၢ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးမူဒါလၢတၢ်ပၢ တၢ်ြပးအပူၤခီဖျိလၢ(၂၀၀၈)တၢ်ဘျၢသဲစးအံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပဒိၣ်ခဲကနံၣ်အံၤဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးဒံးဝဲဒၣ်ဒီးအပူၤကွံာ်ပဒိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိအဝဲသ့ၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ဘျၢသဲစးအံၤန့ၣ်အဂ့ၢ်,”ထ့မၠံၣ်အူ,ကဘီခိးလၢအဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်လၢတၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤတၢ်ဘျၢသဲစးနီၣ်ဂံၢ်(၄၃၆)စံးဝဲ, “ပလိၣ်ဘၣ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤတၢ်ဘျၢသဲစးအံၤလၢအဆိအချ့န့ၣ်လီၤ.”