ကညီဒီကလုာ်ကၠိအဆိကတၢၢ် တၢ်အိးထီၣ်ကဒါဖဲ၀့ၢ်တကူၣ် တဲၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်
ကညီဒီကလုာ်ကၠိအဆိကတၢၢ် တၢ်အိးထီၣ်ကဒါဖဲ၀့ၢ်တကူၣ် တဲၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်
karen news, 13 Jun 2017
URL: http://karennews.org/2017/06/the-first-karen-national-school-re-open-in-rangoons-taigyi-township.html/
ကညီဒီကလုာ်ကၠိ တၢ်အိးထီၣ်ကဒါ ဒီး တၢ်ယုၢ်က့ၤအမံၤသီလၢ ကညီဂ့ၢ်၀ီကၠိ လၢကညီလံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ ကမံးတံာ်န့ၣ်လီၤ. ကၠိအံၤအိၣ်သူၣ်လီၤအ သးလၢ ယဲတၤကလ့သ၀ီ ဖဲ၀့ၢ်တကူၣ် ကီၢ်ဒိၣ်အပူၤလီၤ.
တဲၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ ကမံးတံာ် အိးထီၣ်ကဒါက့ၤကၠိအံၤဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤလၢဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်အိးထီၣ် ကဒါက့ၤကၠိအံၤအတၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိမ့ၢ်၀ဲ တၢ်ကမၤ မူူထီၣ်ဂဲၤထီၣ်ကဒါက့ၤကညီကလုာ်ကၠိန့ၣ်လီၤ.
နီၢ်ဆၢမူလၢအမ့ၢ်ပှၤနဲၣ်တၢ်လၢတဲၣ်ကၠံ ကညီလံာ် လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် စံးဘၣ်ကညီတၢ် ကစီၣ်လၢ အ၀ဲဒၣ်အဲၣ်ဒိး၀ဲကၠိအံၤကမ့ၢ် တၢ်အဒိ ဂ့ၤတဲာ်ဘၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤ.
"ကညီဒီကလုာ်ကၠိလၢအဂၤအိၣ်၀ဲ လၢတဲၣ်ကၠံ မ့တမ့ၢ် အိၣ်ကဲၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤလီၤ. အ၀ဲအံၤမ့ၢ်ကညီဒီကလုာ်ကၠိ အဆိကတၢၢ်တဖျၢၣ် လၢတၢ်လီၢ်ဖဲအံၤလီၤ. ဒီးပအဲၣ်ဒိးလၢ ကၠိဒ်အံၤအသိး တၢ်ကအိးထီၣ်လၢတၢ်လီၢ်လၢအဂၤ မ့ၢ် လၢကညီဖိတဖၣ် ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤဒီးအိးထီၣ်ကၠိလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲန့ၢ်အဃိလီၤ.
ဖဲတၢ်အိးထီၣ်ကၠိမူး လၢတၢ်မၤအီၤဖဲလါယူၤ ၁၀, ပှၤဟဲထီၣ်အိၣ်၀ဲ ၁၂၀ ဂၤ, ပၣ်ဃုာ်၀ဲနီၢ်ပဲသ့ၤစၤမၠိ လၢအမ့ၢ်က ညီကလုာ်ဒူၣ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် ဒီး၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ဒိၣ် ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် ပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ, ၀့ၢ်တ ကူၣ်ကလံၤစိးကီၢ်ရ့ၣ် ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် ကရၢဖိတဖၣ်, ကညီကၠိသရၣ်ဒီး ဟီၣ်က၀ီၤက မျၢၢ်တဖၣ်လီၤ.
နီၢ်ပဲသ့ၤစၤမၠိ, ကညီကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် ဒီး၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ဒိၣ် ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ, အၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်၀ဲ ကီၢ်ဆၣ်ကမံးတံာ်အတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢး အိးထီၣ်ကၠိအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
"တဲၣ်ကၠံကညီလံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် ဂုာ်ကျဲးစၢးမၤတၢ်ဆူၣ်မးလီၤ. ပှၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်တဂၤ မၤ ဘူၣ်လီၤ၀ဲကၠိအံၤ လၢတၢ်မၤလိတၢ်အဂီၢ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်၀ဲလၢ တၢ်ကမၤန့ၢ် ကၠိသရၣ်, ကမျၢၢ်ဒီးကညီလံာ်လဲၢ် ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် အတၢ်ဆီၣ်ထွဲဒ်သိးတၢ်ကဟူးဂဲၤပၢဆှၢကၠိ၀ဲအံၤ လၢအယံာ်အထၢကန့ၢ်အဂီၢ်လီၤ.
နီၢ်အါနီၢ်, လၢအဟ့ၣ်လီၤမၤဘူၣ်ဟီၣ်ခိၣ်လၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ကၠိအံၤအဂီၢ် စံး၀ဲလၢအ၀ဲဒၣ်အဲၣ်ဒိး၀ဲ ကညီဖိတဖၣ် ကမၤလိဘၣ်ဃး အ၀ဲသ့ၣ်လံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
"ယဟ့ၣ်မၤဘူၣ်လီၤဟီၣ်ခိၣ်က၀ီၤ၀ဲအံၤ လၢကၠိအဂီၢ် ဒ်သိးကညီစၢၤသွဲၣ်သီတဖၣ် ကမၤလိဘၣ်ကညီလံာ်လဲၢ်, ကညီကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီ ဒီးခ့ခါစိၤတၢ်မၤလိအဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ."
အခီၣ်ထံးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်၀ဲလၢ, ကၠိကစးထီၣ်သိၣ်လိ တီၤဖုၣ်ကၠိဖိတဖၣ် ကညီအကျိာ်လၢဂီၤခီ တချုးလၢကၠိတၢ်မၤလိအဆၢ ကတီၢ်စးထီၣ်ဒံးဘၣ်လီၤ.
တချုးဒံးလၢ ၁၉၆၂, ကညီဒီကလုာ်ကၠိအိၣ်အါဖျၢၣ် ဖဲကိၤမ့, အိၣ်ပိၤ, ကၠိၣ်ကိ ဒီးသ၀ီလၢအဂၤတဖၣ်လၢတဲၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်, ၀့ၢ်တ ကူၣ်ကီၢ်ဒိၣ်အပူၤ ဘၣ်ဆၣ်ပဒိၣ်ဟံကွံာ်ခဲလၢာ် ဒီးကၠိ၀ဲအံၤမ့ၢ်ကၠိအဆိကတၢၢ်တဖျၢၣ်လၢတၢ်အိးထီၣ်ကဒါက့ၤအီၤ ဒ်အမ့ၢ်ကညီ ကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီကၠိအသိးလီၤ.
တဲၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ ကမံးတံာ် အိးထီၣ်ကဒါက့ၤကၠိအံၤဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤလၢဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်အိးထီၣ် ကဒါက့ၤကၠိအံၤအတၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိမ့ၢ်၀ဲ တၢ်ကမၤ မူူထီၣ်ဂဲၤထီၣ်ကဒါက့ၤကညီကလုာ်ကၠိန့ၣ်လီၤ.
နီၢ်ဆၢမူလၢအမ့ၢ်ပှၤနဲၣ်တၢ်လၢတဲၣ်ကၠံ ကညီလံာ် လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် စံးဘၣ်ကညီတၢ် ကစီၣ်လၢ အ၀ဲဒၣ်အဲၣ်ဒိး၀ဲကၠိအံၤကမ့ၢ် တၢ်အဒိ ဂ့ၤတဲာ်ဘၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤ.
"ကညီဒီကလုာ်ကၠိလၢအဂၤအိၣ်၀ဲ လၢတဲၣ်ကၠံ မ့တမ့ၢ် အိၣ်ကဲၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤလီၤ. အ၀ဲအံၤမ့ၢ်ကညီဒီကလုာ်ကၠိ အဆိကတၢၢ်တဖျၢၣ် လၢတၢ်လီၢ်ဖဲအံၤလီၤ. ဒီးပအဲၣ်ဒိးလၢ ကၠိဒ်အံၤအသိး တၢ်ကအိးထီၣ်လၢတၢ်လီၢ်လၢအဂၤ မ့ၢ် လၢကညီဖိတဖၣ် ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤဒီးအိးထီၣ်ကၠိလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲန့ၢ်အဃိလီၤ.
ဖဲတၢ်အိးထီၣ်ကၠိမူး လၢတၢ်မၤအီၤဖဲလါယူၤ ၁၀, ပှၤဟဲထီၣ်အိၣ်၀ဲ ၁၂၀ ဂၤ, ပၣ်ဃုာ်၀ဲနီၢ်ပဲသ့ၤစၤမၠိ လၢအမ့ၢ်က ညီကလုာ်ဒူၣ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် ဒီး၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ဒိၣ် ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် ပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ, ၀့ၢ်တ ကူၣ်ကလံၤစိးကီၢ်ရ့ၣ် ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် ကရၢဖိတဖၣ်, ကညီကၠိသရၣ်ဒီး ဟီၣ်က၀ီၤက မျၢၢ်တဖၣ်လီၤ.
နီၢ်ပဲသ့ၤစၤမၠိ, ကညီကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် ဒီး၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ဒိၣ် ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ, အၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်၀ဲ ကီၢ်ဆၣ်ကမံးတံာ်အတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢး အိးထီၣ်ကၠိအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
"တဲၣ်ကၠံကညီလံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် ဂုာ်ကျဲးစၢးမၤတၢ်ဆူၣ်မးလီၤ. ပှၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်တဂၤ မၤ ဘူၣ်လီၤ၀ဲကၠိအံၤ လၢတၢ်မၤလိတၢ်အဂီၢ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်၀ဲလၢ တၢ်ကမၤန့ၢ် ကၠိသရၣ်, ကမျၢၢ်ဒီးကညီလံာ်လဲၢ် ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကမံးတံာ် အတၢ်ဆီၣ်ထွဲဒ်သိးတၢ်ကဟူးဂဲၤပၢဆှၢကၠိ၀ဲအံၤ လၢအယံာ်အထၢကန့ၢ်အဂီၢ်လီၤ.
နီၢ်အါနီၢ်, လၢအဟ့ၣ်လီၤမၤဘူၣ်ဟီၣ်ခိၣ်လၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ကၠိအံၤအဂီၢ် စံး၀ဲလၢအ၀ဲဒၣ်အဲၣ်ဒိး၀ဲ ကညီဖိတဖၣ် ကမၤလိဘၣ်ဃး အ၀ဲသ့ၣ်လံာ်လဲၢ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
"ယဟ့ၣ်မၤဘူၣ်လီၤဟီၣ်ခိၣ်က၀ီၤ၀ဲအံၤ လၢကၠိအဂီၢ် ဒ်သိးကညီစၢၤသွဲၣ်သီတဖၣ် ကမၤလိဘၣ်ကညီလံာ်လဲၢ်, ကညီကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီ ဒီးခ့ခါစိၤတၢ်မၤလိအဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ."
အခီၣ်ထံးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်၀ဲလၢ, ကၠိကစးထီၣ်သိၣ်လိ တီၤဖုၣ်ကၠိဖိတဖၣ် ကညီအကျိာ်လၢဂီၤခီ တချုးလၢကၠိတၢ်မၤလိအဆၢ ကတီၢ်စးထီၣ်ဒံးဘၣ်လီၤ.
တချုးဒံးလၢ ၁၉၆၂, ကညီဒီကလုာ်ကၠိအိၣ်အါဖျၢၣ် ဖဲကိၤမ့, အိၣ်ပိၤ, ကၠိၣ်ကိ ဒီးသ၀ီလၢအဂၤတဖၣ်လၢတဲၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်, ၀့ၢ်တ ကူၣ်ကီၢ်ဒိၣ်အပူၤ ဘၣ်ဆၣ်ပဒိၣ်ဟံကွံာ်ခဲလၢာ် ဒီးကၠိ၀ဲအံၤမ့ၢ်ကၠိအဆိကတၢၢ်တဖျၢၣ်လၢတၢ်အိးထီၣ်ကဒါက့ၤအီၤ ဒ်အမ့ၢ်ကညီ ကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီကၠိအသိးလီၤ.