ပှၤဟ့ၣ်မၤစၢၤစ့ မၤလီၤစှၤကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲ လၢဒဲက၀ီၤပှၤမၤတၢ်ဖိအဂီၢ်
ပှၤဟ့ၣ်မၤစၢၤစ့ မၤလီၤစှၤကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲ လၢဒဲက၀ီၤပှၤမၤတၢ်ဖိအဂီၢ်
The Irrawaddy, 26 Apr 2017
URL: https://www.irrawaddy.com/news/burma/donors-cut-financial-support-refugee-camp-workers.html
မုၢ်ယုၢ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် - ခီဖျိကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤလီၤစှၤအဃိ, ဒဲက၀ီၤပှၤမၤတၢ်ဖိလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် - ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢအ ဂၤ ၁၀,၀၀၀ ကဘၣ်ဒိ၀ဲအ၀ဲသ့ၣ်အဘူးအလဲ, အဂ့ၢ် တၢ်ကစီၣ်လၢလၢအဟဲလၢ
ဒဲက၀ီၤပှၤတ၀ၢ ဒီး ကရၢဟ့ၣ်တၢ် ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ, စံး၀ဲလီၤ.
တၢ်ကမၤလီၤစှၤ၀ဲတၢ်အဘူးအလဲအံၤ ဘၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤဖဲ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကရၢ The Border Consortium (TBC), ဖဲမဲၢ်ဆီး မဟါတနွံလီၤ.
တၢ်ကထုးလီၤစှၤ ဒဲက၀ီၤပှၤမၤတၢ်ဖိအဘူးအလဲ တၢ်ကစးထီၣ်မၤ အီၤဖဲလါယူၤလံ, အဂ့ၢ်, စီၤတူတူ လၢအမ့ၢ် ကညီပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ကမံးတံာ်မုၢ်ယုၢ် (KRC) လၢအလဲၤထီၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်, စံး၀ဲလီၤ.
စီၤတူတူစံးဘၣ် The Irrawaddy တၢ်ကစီၣ်ဖဲအ၀ဲဒၣ်မုၢ်ယုၢ်၀ဲၤဒၢး, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်, "အ၀ဲသ့ၣ် (TBC) ကမၤလီၤစှၤ၀ဲ ပှၤမၤတၢ်ဖိ ဒီး ကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲလီၤ. အ၀ဲသ့ၣ်ၡဲပၠး၀ဲလၢ တၢ်ကထုးလီၤစှၤတၢ်
ဆီၣ်ထွဲ မ့ၢ်လၢကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲလၢ တၢ်ချၢလီၤစှၤ၀ဲအဃိလီၤ."
KRC ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢ ဒဲက၀ီၤခွံဖျၢၣ် ကမ့ၢ်ပှၤလၢတၢ်ကထုးလီၤစှၤအ၀ဲသ့ၣ် ကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲတဖၣ်အကျါလီၤ.
"အ၀ဲသ့ၣ်စံး၀ဲကမၤလီၤစှၤ KRC ပှၤမၤတၢ်ဖိအနီၢ်ဂံၢ်လီၤ." စီၤတူတူစံး.
ပှၤတ၀ၢပှၤမၤတၢ်ဖိအိၣ်၀ဲအဂၤ ၁၀,၀၀၀ ကပိၤကပၤ, တၢ်မၤအလီၢ်လၤဒ်အမ့ၢ် ဒဲက၀ီၤကမံးတံာ်ခိၣ်, ဆူၣ်ချ့ပှၤမၤတၢ်ဖိ, ကၠိ သရၣ်, ပှၤကွၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်ပာ်ဖှိၣ်အလီၢ် ဒီးဘံၣ်ဘၢပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်, အ
၀ဲသ့ၣ်ခဲလၢာ်ဒိးန့ၢ်လါလဲလၢ ကမျၢၢ်သဘျ့ကရၢတဖၣ် အအိၣ်, အဂ့ၢ် TBC စံး၀ဲလီၤ.
ပှၤတ၀ၢပှၤမၤတၢ်ဖိအဂၤ ၁၀,၀၀၀ အကျါ, TBC ဟ့ၣ်၀ဲအဘူးအလဲပှၤ ၂,၈၀၀ ဂၤ, လၢအဟံးမူဒါလၢဘၣ်ဃးတၢ်နီၤလီၤတၢ် အီၣ်, တၢ်အီၣ်အထုးအစီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ, တၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူ, တၢ်လီၢ်
အိၣ်ကဒု, ဒီးတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤဒဲက၀ီၤ, ဒီးကမံးတံာ်ဘၣ် ဃးဆဲးကျိးမၤဘၣ်ဂီၢ်ဒဲက၀ီၤအတၢ်အိၣ်သးဒီတခါ သ့ၣ်တဖၣ်လီၤ.
Sally Thompson, လၢအမ့ၢ် TBC ပှၤပၢဆှၢနဲၣ်တၢ်အခိၣ်, စံး၀ဲ, "တၢ်ပၢဆှၢဒဲက၀ီၤတၢ်မၤတနီၤ ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲအီၤလၢ ပှၤ ဟ့ၣ်မၤစၢၤကျိၣ်စ့တနီၤနီၤ, ဘၣ်ဆၣ်ဒဲက၀ီၤတၢ်ပၢတၢ်ဆှၢအါဒၣ်တက့ၢ် ဒီး
တၢ်ဆီၣ်ထွဲတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤတဖၣ်, ဘၣ်တၢ်မၤ စၢၤအီၤလၢကျိၣ်စ့လၢ ပှၤဟ့ၣ်မၤစၢၤတၢ်တဖၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲ, ဒီး TBC ဒိးန့ၢ်စ့တၢ်မၤစၢၤလီၤစှၤ လၢကရၢလၢအဟ့ၣ်မၤစၢၤကျိၣ်စ့ တဖၣ်အအိၣ်လီၤ."
"မ့ၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်ဒ်အံၤအဃိ, TBC မၤလီၤစှၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတနီၤ ဘၣ်ဆၣ်ကဆဲးမၤဆံးလီၤအတၢ်ကရၢကရိ ဒီး ထုးလီၤစှၤ လံအပှၤမၤတၢ်ဖိလၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ၃၀ မျးကယၤ လၢအပူၤကွံာ်သၢနံၣ်အတီၢ်
ပူၤန့ၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်, အ၀ဲဒၣ် စံး၀ဲလီၤ.
TBC အစ့ဘးကၠဲးလၢ တၢ်ကွၢ်ထွဲဒဲက၀ီၤ, တၢ်ပၢဆှၢဒဲက၀ီၤ, ပှၤမၤတၢ်ဖိအဘူးအလဲဒီး ပှၤတ၀ၢတၢ်ကရၢကရိအဂီၢ် မ့ၢ်၀ဲ အမဲရ ကၤဒီလၣ် ၁.၇ ကကွဲၢ်ဃၣ်ဃၣ်, ဘၣ်ဆၣ်တၢ်တဒိးန့ၢ်စ့တၢ်မၤစၢၤလၢ
တၢ်လိၣ်ခဲလၢာ်အံၤအဂီၢ်ဘၣ်, အ ဃိဒီးအလီၢ်အိၣ်လၢ တၢ်ကဘၣ်မၤလီၤစှၤတၢ်ဘူးတၢ်လဲသ့ၣ်တဖၣ်လီၤ, Sally Thompson တဲအါထီၣ်၀ဲလီၤ.
အ၀ဲသ့ၣ် (TBC) ကထုးလီၤစှၤ၀ဲပှၤတ၀ၢပှၤမၤတၢ်ဖိ အဘူးအလဲ ၃၀ မျးကယၤလီၤ. အဃိဒီး, ပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤ, မ့ၢ်ဒိးန့ၢ်အ ဘူးအလဲ တလါ ၁,၀၀၀ ဘးလၢညါဒီး, ဆူညါအ၀ဲသ့ၣ်ကဒိးန့ၢ်ထဲတလါ
၇၀၀ ဘးလီၤ." စီၤတူတူလၢ KRC စံး၀ဲလီၤ.
ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပဒိၣ်ဒီး ပှၤဟ့ၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤကရၢတဖၣ် ထုးလီၤစှၤ၀ဲပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်မၤစၢၤ လၢပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအဂီၢ် လၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ, ဖဲကီၢ်ပယီၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်မၤကျဲ လဲၤသး
အဆၢကတီၢ်လီၤ.
တၢ်ကတဲၤကတီၤသးလၢ "နီၢ်ကစၢ်တၢ်သးအိၣ်" တၢ်က့ၤကဒါအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲ, လၢဘၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤအီၤလၢကီၢ် ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ် ဒီးကီၢ်ပယီၤပဒိၣ် ဃုာ်ဒီး ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပဒိၣ်ကရၢ ဒ်အမ့ၢ် UN
ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကရၢ, International Organization for Migration (IOM) and Thai foundation Mae Fah Luang ကရၢတဖၣ် လီၤ.
တၢ်ဆီၣ်ထွဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်သးအိၣ် တၢ်က့ၤကဒါတၢ်မၤ၀ဲၤလီၢ် Volunteer Repatriation Centers တၢ်သူၣ်ထီၣ်အီၤ လၢဒဲက၀ီၤ ကိးဖျၢၣ်ဒဲး, ဒီးရဲၣ်ကျဲၤမၤန့ၢ်၀ဲ တၢ်က့ၤကဒါလၢ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအဂီၢ်, လၢ
သးအိၣ်က့ၤကဒါဆူကီၢ်ပယီၤ တဖၣ်လီၤ.
လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအိၣ်အါန့ၢ်ဒံး ၁၀၀,၀၀၀ ဂၤ, လၢအဃ့ၢ်ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးလၢ ကီၢ်ပယီၤန့ၣ် လီၤ.
ဒဲက၀ီၤပှၤတ၀ၢ ဒီး ကရၢဟ့ၣ်တၢ် ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ, စံး၀ဲလီၤ.
တၢ်ကမၤလီၤစှၤ၀ဲတၢ်အဘူးအလဲအံၤ ဘၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤဖဲ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကရၢ The Border Consortium (TBC), ဖဲမဲၢ်ဆီး မဟါတနွံလီၤ.
တၢ်ကထုးလီၤစှၤ ဒဲက၀ီၤပှၤမၤတၢ်ဖိအဘူးအလဲ တၢ်ကစးထီၣ်မၤ အီၤဖဲလါယူၤလံ, အဂ့ၢ်, စီၤတူတူ လၢအမ့ၢ် ကညီပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ကမံးတံာ်မုၢ်ယုၢ် (KRC) လၢအလဲၤထီၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်, စံး၀ဲလီၤ.
စီၤတူတူစံးဘၣ် The Irrawaddy တၢ်ကစီၣ်ဖဲအ၀ဲဒၣ်မုၢ်ယုၢ်၀ဲၤဒၢး, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်, "အ၀ဲသ့ၣ် (TBC) ကမၤလီၤစှၤ၀ဲ ပှၤမၤတၢ်ဖိ ဒီး ကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲလီၤ. အ၀ဲသ့ၣ်ၡဲပၠး၀ဲလၢ တၢ်ကထုးလီၤစှၤတၢ်
ဆီၣ်ထွဲ မ့ၢ်လၢကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲလၢ တၢ်ချၢလီၤစှၤ၀ဲအဃိလီၤ."
KRC ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢ ဒဲက၀ီၤခွံဖျၢၣ် ကမ့ၢ်ပှၤလၢတၢ်ကထုးလီၤစှၤအ၀ဲသ့ၣ် ကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲတဖၣ်အကျါလီၤ.
"အ၀ဲသ့ၣ်စံး၀ဲကမၤလီၤစှၤ KRC ပှၤမၤတၢ်ဖိအနီၢ်ဂံၢ်လီၤ." စီၤတူတူစံး.
ပှၤတ၀ၢပှၤမၤတၢ်ဖိအိၣ်၀ဲအဂၤ ၁၀,၀၀၀ ကပိၤကပၤ, တၢ်မၤအလီၢ်လၤဒ်အမ့ၢ် ဒဲက၀ီၤကမံးတံာ်ခိၣ်, ဆူၣ်ချ့ပှၤမၤတၢ်ဖိ, ကၠိ သရၣ်, ပှၤကွၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်ပာ်ဖှိၣ်အလီၢ် ဒီးဘံၣ်ဘၢပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်, အ
၀ဲသ့ၣ်ခဲလၢာ်ဒိးန့ၢ်လါလဲလၢ ကမျၢၢ်သဘျ့ကရၢတဖၣ် အအိၣ်, အဂ့ၢ် TBC စံး၀ဲလီၤ.
ပှၤတ၀ၢပှၤမၤတၢ်ဖိအဂၤ ၁၀,၀၀၀ အကျါ, TBC ဟ့ၣ်၀ဲအဘူးအလဲပှၤ ၂,၈၀၀ ဂၤ, လၢအဟံးမူဒါလၢဘၣ်ဃးတၢ်နီၤလီၤတၢ် အီၣ်, တၢ်အီၣ်အထုးအစီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ, တၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူ, တၢ်လီၢ်
အိၣ်ကဒု, ဒီးတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤဒဲက၀ီၤ, ဒီးကမံးတံာ်ဘၣ် ဃးဆဲးကျိးမၤဘၣ်ဂီၢ်ဒဲက၀ီၤအတၢ်အိၣ်သးဒီတခါ သ့ၣ်တဖၣ်လီၤ.
Sally Thompson, လၢအမ့ၢ် TBC ပှၤပၢဆှၢနဲၣ်တၢ်အခိၣ်, စံး၀ဲ, "တၢ်ပၢဆှၢဒဲက၀ီၤတၢ်မၤတနီၤ ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲအီၤလၢ ပှၤ ဟ့ၣ်မၤစၢၤကျိၣ်စ့တနီၤနီၤ, ဘၣ်ဆၣ်ဒဲက၀ီၤတၢ်ပၢတၢ်ဆှၢအါဒၣ်တက့ၢ် ဒီး
တၢ်ဆီၣ်ထွဲတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤတဖၣ်, ဘၣ်တၢ်မၤ စၢၤအီၤလၢကျိၣ်စ့လၢ ပှၤဟ့ၣ်မၤစၢၤတၢ်တဖၣ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲ, ဒီး TBC ဒိးန့ၢ်စ့တၢ်မၤစၢၤလီၤစှၤ လၢကရၢလၢအဟ့ၣ်မၤစၢၤကျိၣ်စ့ တဖၣ်အအိၣ်လီၤ."
"မ့ၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်ဒ်အံၤအဃိ, TBC မၤလီၤစှၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတနီၤ ဘၣ်ဆၣ်ကဆဲးမၤဆံးလီၤအတၢ်ကရၢကရိ ဒီး ထုးလီၤစှၤ လံအပှၤမၤတၢ်ဖိလၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ၃၀ မျးကယၤ လၢအပူၤကွံာ်သၢနံၣ်အတီၢ်
ပူၤန့ၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်, အ၀ဲဒၣ် စံး၀ဲလီၤ.
TBC အစ့ဘးကၠဲးလၢ တၢ်ကွၢ်ထွဲဒဲက၀ီၤ, တၢ်ပၢဆှၢဒဲက၀ီၤ, ပှၤမၤတၢ်ဖိအဘူးအလဲဒီး ပှၤတ၀ၢတၢ်ကရၢကရိအဂီၢ် မ့ၢ်၀ဲ အမဲရ ကၤဒီလၣ် ၁.၇ ကကွဲၢ်ဃၣ်ဃၣ်, ဘၣ်ဆၣ်တၢ်တဒိးန့ၢ်စ့တၢ်မၤစၢၤလၢ
တၢ်လိၣ်ခဲလၢာ်အံၤအဂီၢ်ဘၣ်, အ ဃိဒီးအလီၢ်အိၣ်လၢ တၢ်ကဘၣ်မၤလီၤစှၤတၢ်ဘူးတၢ်လဲသ့ၣ်တဖၣ်လီၤ, Sally Thompson တဲအါထီၣ်၀ဲလီၤ.
အ၀ဲသ့ၣ် (TBC) ကထုးလီၤစှၤ၀ဲပှၤတ၀ၢပှၤမၤတၢ်ဖိ အဘူးအလဲ ၃၀ မျးကယၤလီၤ. အဃိဒီး, ပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤ, မ့ၢ်ဒိးန့ၢ်အ ဘူးအလဲ တလါ ၁,၀၀၀ ဘးလၢညါဒီး, ဆူညါအ၀ဲသ့ၣ်ကဒိးန့ၢ်ထဲတလါ
၇၀၀ ဘးလီၤ." စီၤတူတူလၢ KRC စံး၀ဲလီၤ.
ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပဒိၣ်ဒီး ပှၤဟ့ၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤကရၢတဖၣ် ထုးလီၤစှၤ၀ဲပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်မၤစၢၤ လၢပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအဂီၢ် လၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ, ဖဲကီၢ်ပယီၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်မၤကျဲ လဲၤသး
အဆၢကတီၢ်လီၤ.
တၢ်ကတဲၤကတီၤသးလၢ "နီၢ်ကစၢ်တၢ်သးအိၣ်" တၢ်က့ၤကဒါအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲ, လၢဘၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤအီၤလၢကီၢ် ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ် ဒီးကီၢ်ပယီၤပဒိၣ် ဃုာ်ဒီး ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပဒိၣ်ကရၢ ဒ်အမ့ၢ် UN
ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကရၢ, International Organization for Migration (IOM) and Thai foundation Mae Fah Luang ကရၢတဖၣ် လီၤ.
တၢ်ဆီၣ်ထွဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်သးအိၣ် တၢ်က့ၤကဒါတၢ်မၤ၀ဲၤလီၢ် Volunteer Repatriation Centers တၢ်သူၣ်ထီၣ်အီၤ လၢဒဲက၀ီၤ ကိးဖျၢၣ်ဒဲး, ဒီးရဲၣ်ကျဲၤမၤန့ၢ်၀ဲ တၢ်က့ၤကဒါလၢ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအဂီၢ်, လၢ
သးအိၣ်က့ၤကဒါဆူကီၢ်ပယီၤ တဖၣ်လီၤ.
လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအိၣ်အါန့ၢ်ဒံး ၁၀၀,၀၀၀ ဂၤ, လၢအဃ့ၢ်ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးလၢ ကီၢ်ပယီၤန့ၣ် လီၤ.