မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ် JMC-S တန့ၢ်
မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ် JMC-S တန့ၢ်
Mon News Agency, 25 Apr 2018
URL: http://monnews.org/2018/04/25/nmsp-unable-to-establish-jmc-s/
မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် New Mon State Party (NMSP) မ့ၢ်ဒၣ်လဲာ်လၢအဆဲး တၢ်ပတုာ်တၢ်ဒုးတၢ်ခးအတၢ်အၢၣ်လီၤ အပူၤခံလါဘျဲၣ် ဒၣ်လဲာ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကီၢ်စဲၣ်ပတီၢ် တၢ်ကွၢ်စူၢ် ကယာ်တၢ်ပတုာ်တၢ်ဒုးတၢ်ခး ကမံးတံာ်သဃဲၤ Joint Moni- toring Committee (JMC-S) တန့ၢ်ဘၣ်, အဂ့ၢ် မိၣ်ကီၢ်သီ ပၣ်တံၣ်ပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤခံဂၤတဂၤ နဲၤဟီၣ်စၤ စံး၀ဲလီၤ.
"ပဃ့တၢ်လီၢ်သၢတီၤ - မိၣ်ဒီးကညီကီၢ်စဲၣ် ဒီးတနီသရံၣ်ကီၢ် ဒိၣ်လီၤ. မိၣ်ကမျၢၢ်အိၣ်အါမးလၢ ကညီကီၢ်စဲၣ်ဒီးတနီသရံၣ် ကီၢ်ဒိၣ်အပူၤ ဒီးပပှၤသုးမုၢ်စ့ၢ်ကီးဟူးဂဲၤ၀ဲဖဲန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲ သ့ၣ်မ့ၢ်ဟ့ၣ်ပှၤထဲလၢမိၣ်ကီၢ်စဲၣ်န့ၣ်ဒီး ပတတူၢ်လိာ်ဘၣ်." နဲၤ ဟီၣ်စၤ စံး၀ဲလီၤ.
ဒ်တၢ်ပတုာ်တၢ်ဒုးတၢ်ခးအတၢ်အၢၣ်လီၤ လၢဘၣ်တၢ်ဆဲးလၢ အပူၤကွံာ်သုးပဒိၣ် ဒီးမိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် ဖဲ ၁၉၉၅ ဒီးခံခီယၢ် ပၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ဒုးတၢ်ခးအတၢ်အၢၣ်လီၤ ဘၣ်တၢ်ဆဲးဖဲအ ပူၤကွံာ် အူသ့စ့ၣ်ပဒိၣ်ဖဲ ၂၀၁၂, မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် အသုးဒ့ ြတၢ် မိၣ်ဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်, တၢ်ပျဲအ၀ဲသ့ၣ်လၢကဆီလီၤ
အအသုးကလၢၤဖဲ ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် (အ့ခွၤ) လၢအ သုးက့ (၁) အဂီၢ်, ဖဲ ကီးကရ့းကီၢ်ဆၣ် (ဘူးဒီးမ့ယွၤသ၀ီ) လၢအသုးက့ (၄) အဂီၢ်, ဒီးဘူးဒီးဃိၣ်သၢဖျၢၣ် (ဘၤလ့ဒီဖဲၢ်သုးကလၢၤ) လၢအသုးက့ (၅) အဂီၢ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်, ဒီးပ့ဖၠူၤကီၢ်ဆၣ်လၢအသုးက့ (၂) အဂီၢ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ် ဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးက့ (၆) သုးကလၢၤအိၣ်သူၣ် လီၤအသးဖဲဘူးဒီး ပရးကၠူၤ၀းကီၢ်ရ့ၣ်ဖဲကီၢ်ကၠီၣ် တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ လၢဘျံး၀့ၢ်မုၢ်ထီၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.
"JMC မ့ၢ်လၢတၢ်ကွၢ်စူၢ်ကယာ် တၢ်ပတုာ်တၢ်ခးအဂီၢ်လီၤ. မိၣ်ကလုာ်ကမျၢၢ်အိၣ်အါမးလၢ တနီသရံၣ်ဒီးကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ, ဖဲ မိၣ်ကီၢ်သီၣ်ပၣ်တံၣ် ဟူးဂဲၤ၀ဲအလီၢ်, အဃိဒီးမိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် တၢ်ကဘၣ်ဂံၢ်ဃုာ်အီၤလၢ JMC-S အကျါ လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ဒိၣ် ဃုာ်ဒီးတၢ်လီၢ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤလီၤ. ထဲန့ၣ်မးဒီး မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် မၤစၢၤဒီးဒီသဒၢမိၣ်ကမျၢၢ်ကသ့ လၢတၢ်ပတုာ်တၢ်ဒုးတၢ် ခးအဂီၢ်လီၤ." မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးပၢဆှၢကမံးတံာ်ကရၢဖိ နဲၤစဲၤလဲၤ စံးဘၣ်မိၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့လီၤ.
မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် ပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤခံဂၤတဂၤ စံး၀ဲ အ၀ဲဒၣ်တၢ်ကရၢကရိဂ့ၢ်လိာ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်လၢ မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် JMC-S မ့ၢ်လၢ တၢ်တပျဲအီၤနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်လၢ JMC-S လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဒီး တနီသရံၣ်ကီၢ်ဒိၣ်ပူၤဘၣ်အဃိလီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ အ၀ဲသ့ၣ် ဆှၢထီၣ်အတၢ်ဃ့ဆူ ကီၢ်ပဒိၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ခီမၡ့ၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤ.
အီၣ်သူၤည့, လၢအမ့ၢ်တၢ်သိၣ်လိအပှၤနဲၣ်တၢ်လၢ Institute of Strategy and Policy, စံး၀ဲလၢပဒိၣ်လၢအခဲအံၤ ဒီးတၢ်မုာ်တၢ် ခုၣ်ခီမၡ့ၣ် တနုာ်လီၤတဲတၢ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤ လၢကီၢ်အသုးမုၢ် ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရၢ လၢအဆဲး NCA တၢ်အၢၣ်လီၤသ့ၣ် တဖၣ် အဘၢၣ်စၢၤဘၣ်.
အ၀ဲဒၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲလၢ, ကီၢ်အသုးမုၢ်ဖျါလၢတအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်တၢ်အမံၤဂ့ၤလၢ ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ကရၢစိ National League for Democracy (NLD) ပဒိၣ် လၢအတၢ်မၤကဲထီၣ် တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်မၤကျဲအပူၤဘၣ်.
ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒုးအိၣ်ထီၣ် JMC-S လၢကညီဒီးမိၣ်ကီၢ်စဲၣ်, ဒီးတနီသရံၣ်ဒီးပကိကီၢ်ဒိၣ်တဖၣ် ဖဲအဆဲး NCA တၢ်အၢၣ်လီၤ၀ံၤအခါလီၤ.
"ပဃ့တၢ်လီၢ်သၢတီၤ - မိၣ်ဒီးကညီကီၢ်စဲၣ် ဒီးတနီသရံၣ်ကီၢ် ဒိၣ်လီၤ. မိၣ်ကမျၢၢ်အိၣ်အါမးလၢ ကညီကီၢ်စဲၣ်ဒီးတနီသရံၣ် ကီၢ်ဒိၣ်အပူၤ ဒီးပပှၤသုးမုၢ်စ့ၢ်ကီးဟူးဂဲၤ၀ဲဖဲန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲ သ့ၣ်မ့ၢ်ဟ့ၣ်ပှၤထဲလၢမိၣ်ကီၢ်စဲၣ်န့ၣ်ဒီး ပတတူၢ်လိာ်ဘၣ်." နဲၤ ဟီၣ်စၤ စံး၀ဲလီၤ.
ဒ်တၢ်ပတုာ်တၢ်ဒုးတၢ်ခးအတၢ်အၢၣ်လီၤ လၢဘၣ်တၢ်ဆဲးလၢ အပူၤကွံာ်သုးပဒိၣ် ဒီးမိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် ဖဲ ၁၉၉၅ ဒီးခံခီယၢ် ပၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ဒုးတၢ်ခးအတၢ်အၢၣ်လီၤ ဘၣ်တၢ်ဆဲးဖဲအ ပူၤကွံာ် အူသ့စ့ၣ်ပဒိၣ်ဖဲ ၂၀၁၂, မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် အသုးဒ့ ြတၢ် မိၣ်ဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်, တၢ်ပျဲအ၀ဲသ့ၣ်လၢကဆီလီၤ
အအသုးကလၢၤဖဲ ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် (အ့ခွၤ) လၢအ သုးက့ (၁) အဂီၢ်, ဖဲ ကီးကရ့းကီၢ်ဆၣ် (ဘူးဒီးမ့ယွၤသ၀ီ) လၢအသုးက့ (၄) အဂီၢ်, ဒီးဘူးဒီးဃိၣ်သၢဖျၢၣ် (ဘၤလ့ဒီဖဲၢ်သုးကလၢၤ) လၢအသုးက့ (၅) အဂီၢ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်, ဒီးပ့ဖၠူၤကီၢ်ဆၣ်လၢအသုးက့ (၂) အဂီၢ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ် ဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးက့ (၆) သုးကလၢၤအိၣ်သူၣ် လီၤအသးဖဲဘူးဒီး ပရးကၠူၤ၀းကီၢ်ရ့ၣ်ဖဲကီၢ်ကၠီၣ် တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ လၢဘျံး၀့ၢ်မုၢ်ထီၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.
"JMC မ့ၢ်လၢတၢ်ကွၢ်စူၢ်ကယာ် တၢ်ပတုာ်တၢ်ခးအဂီၢ်လီၤ. မိၣ်ကလုာ်ကမျၢၢ်အိၣ်အါမးလၢ တနီသရံၣ်ဒီးကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ, ဖဲ မိၣ်ကီၢ်သီၣ်ပၣ်တံၣ် ဟူးဂဲၤ၀ဲအလီၢ်, အဃိဒီးမိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် တၢ်ကဘၣ်ဂံၢ်ဃုာ်အီၤလၢ JMC-S အကျါ လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ဒိၣ် ဃုာ်ဒီးတၢ်လီၢ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤလီၤ. ထဲန့ၣ်မးဒီး မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် မၤစၢၤဒီးဒီသဒၢမိၣ်ကမျၢၢ်ကသ့ လၢတၢ်ပတုာ်တၢ်ဒုးတၢ် ခးအဂီၢ်လီၤ." မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးပၢဆှၢကမံးတံာ်ကရၢဖိ နဲၤစဲၤလဲၤ စံးဘၣ်မိၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့လီၤ.
မိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ် ပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤခံဂၤတဂၤ စံး၀ဲ အ၀ဲဒၣ်တၢ်ကရၢကရိဂ့ၢ်လိာ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်လၢ မိၣ်ကီၢ်စဲၣ် JMC-S မ့ၢ်လၢ တၢ်တပျဲအီၤနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်လၢ JMC-S လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဒီး တနီသရံၣ်ကီၢ်ဒိၣ်ပူၤဘၣ်အဃိလီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ အ၀ဲသ့ၣ် ဆှၢထီၣ်အတၢ်ဃ့ဆူ ကီၢ်ပဒိၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ခီမၡ့ၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤ.
အီၣ်သူၤည့, လၢအမ့ၢ်တၢ်သိၣ်လိအပှၤနဲၣ်တၢ်လၢ Institute of Strategy and Policy, စံး၀ဲလၢပဒိၣ်လၢအခဲအံၤ ဒီးတၢ်မုာ်တၢ် ခုၣ်ခီမၡ့ၣ် တနုာ်လီၤတဲတၢ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤ လၢကီၢ်အသုးမုၢ် ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရၢ လၢအဆဲး NCA တၢ်အၢၣ်လီၤသ့ၣ် တဖၣ် အဘၢၣ်စၢၤဘၣ်.
အ၀ဲဒၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲလၢ, ကီၢ်အသုးမုၢ်ဖျါလၢတအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်တၢ်အမံၤဂ့ၤလၢ ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ကရၢစိ National League for Democracy (NLD) ပဒိၣ် လၢအတၢ်မၤကဲထီၣ် တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်မၤကျဲအပူၤဘၣ်.
ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒုးအိၣ်ထီၣ် JMC-S လၢကညီဒီးမိၣ်ကီၢ်စဲၣ်, ဒီးတနီသရံၣ်ဒီးပကိကီၢ်ဒိၣ်တဖၣ် ဖဲအဆဲး NCA တၢ်အၢၣ်လီၤ၀ံၤအခါလီၤ.