ကီၢ်ပယီၤစိာ်နုာ်ဒံၣ်စဲၣ်သိအါထီၣ် ဒီးဆါဘၣ်ဟုသးဆူကီၢ်ချၢအါထီၣ်
ကီၢ်ပယီၤစိာ်နုာ်ဒံၣ်စဲၣ်သိအါထီၣ် ဒီးဆါဘၣ်ဟုသးဆူကီၢ်ချၢအါထီၣ်
Myanmar Times, 06 Oct 2017
URL: https://www.mmtimes.com/news/myanmar-diesel-imports-rise-rice-exports-improve.html
ကီၢ်ပယီၤတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤအလုၢ်အပှ့ၤလီၤဆီဒိၣ်ထီၣ် မ့ၢ်လၢတၢ်ဖိတၢ်လံၤအပှ့ၤထီၣ်လီၤအဃိ, တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤကျဲလၢ ကဖိးသဲစး, ဒီးအစ့အလုၢ်ပှ့ၤလီၤအဃိလီၤ.
ဖဲ ၂၀၁၆-၁၇ အတီၢ်ပူၤ, တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤအလုၢ်ပှ့ၤလီၤဆီအါထီၣ် US$5.5 billion ဘျဲၣ်, လၢ US$5.4 billion ဖဲ ၂၀၁၅-၁၆ အခါ, ဒီး US$4.9 billion ဖဲ ၂၀၁၄-၁၅ အခါလီၤ, နီၢ်ဂံၢ်တၢ်ပာ်ဖျါလၢဟဲလၢ
Central Statistical Organisation စံး၀ဲလီၤ.
တၢ်ဖိတၢ်လံာ်လၢထံကီၢ်စိာ်နုာ်၀ဲအကျါမ့ၢ် ဒံၣ်စဲၣ်သိလီၤ. ဖဲ လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၇ ဒီး ၂၃ အဘၢၣ်စၢၤ, ကီၢ်ပယီၤစိာ်နုာ်၀ဲ ဒံၣ်စဲၣ်သိ ၆၄,၀၀၀ တၣ်, အလုၢ်ပှ့ၤလီၤလၢ၀ဲ US$32 million ခီဖျိပီၣ်လဲၣ်အကျဲ,
မ့ၢ်ထိၣ်သြတီၤဒီးအပူၤကွံာ်တ နွံအါထီၣ်၀ဲ ၂၇၈,၈၀၀ တၣ်ဘျဲၣ်, ပဒိၣ်တၢ်ကစီၣ်လၢအရၤ လီၤဆူတၢ်ကစီၣ်သန့, ပာ်ဖျါ၀ဲလီၤ.
ဒံၣ်စဲၣ်သိလၢအနုာ်လီၤထံကီၢ်အပူၤ သၢပူတပူနုာ်လီၤခီဖျိ ဘျံး၀့ၢ်, ဘူးဒီးကီၢ်ပယီၤ-ကၠီၣ်တဲၣ်ခိခိၣ်ကီၢ်ဆၢ တၢ်ကူၣ်လဲၤ မၤကၤဒဲက၀ီၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်သူဒံၣ်စဲၣ်သိလၢကီၢ်ပယီၤဖဲ ၂၀၁၅-၁၆ တီၢ်ပူၤထီၣ်ဘး၀ဲ 809 million gallons, အါထီၣ်၀ဲလၢ 600 million gallons ဖဲအပူၤကွံာ်တနံၣ်အတီၢ်ပူၤ, ဒီးအါထီၣ်၀ဲခံစးဖဲအပူၤကွံာ်လွံၢ်နံၣ်လီၤ, အဂ့ၢ် လီမ့ၣ်
အူဒီးတၢ်ဂံၢ်ဘါကိတိာ်အစရီတၢ်မၤနီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ လီၤ.
သနာ်က့, တကတီၢ်ဃီတၢ်အဲၣ်ဒိးပှ့ၤအါထီၣ် ဟုသးဒီဖျၢၣ်ဒီးဟုသးအကူာ်တဖၣ် အိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးလီၤ. တနွံဃီတီၢ်ပူၤဖဲလါစဲးပထ့ ဘၢၣ်, ကီၢ်ပယီၤဆါဘၣ်ဟုသး၀ါ ဒီးဟုသးချီမံသးဆူကီၢ်ချၢအိၣ်၀ဲ ၂၆,၈၂၅
တၣ်, အပှ့ၤလီၤလၢ၀ဲ US$8.1 million, အါထီၣ် ၅,၅၇၉ တၣ်, မ့ၢ်ထိၣ်သြတီၤဒီးနွံလၢအပူၤကွံာ်, အဂ့ၢ်ပဒိၣ်တၢ်ကစီၣ်အတၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ စံး၀ဲလီၤ.
ကီၢ်ပယီၤဆါဘၣ်စ့ၢ်ကီးဟုသးအကူာ် ၃၄,၈၃၅ တၣ်, အပှ့ၤလီၤလၢ US$8.5 million လီၤ. မ့ၢ်ထိၣ်သြတီၤဒီးနွံလၢ အပူၤကွံာ် အါထီၣ်၀ဲ ၂၇,၁၄၅ တၣ်လီၤ. ဟုသးအကူာ်မ့ၢ်၀ဲဟုသးသဲၣ်မုၢ်သဲၣ်ဖး လၢညီနုၢ်တၢ်
ဆါအီၤအပှ့ၤဘၣ်န့ၢ်ဒံး ဟုသး၀ါ မ့တမ့ၢ် ဟု သးချီမံအသးန့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ပယီၤဆါဟုသးအါဒၣ်တက့ၢ်ဆူ ကီၢ်ဘ့ကလါဒ့းရှ်ခီဖျိစံးတွ့ၣ်တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤကီၢ်ဆၢဒဲက၀ီၤ, ဒီးဆူတရူးကီၢ် ခီဖျိမူၤစဲၤ အကျဲ, လွဲၤကၠဲဒိးခၠံစွ့ၤဟီကီၢ်ဆၢြတဲၤတဖၣ်လီၤ.
ကီၢ်ပယီၤဆါစ့ၢ်ကီးဟုသးဆူ ကီၢ်စံၣ်ကဖိ, စရံၤလဲကၣ်, အ့ၣ်ဒိနံၡၢၣ်, စံၣ်နကဲၤ, ကီၢ်ယပၣ်, အဲဖရံကးကလံၤထံး, ရၢၡၢၣ်ကီၢ် ဒီး အဲးဖကဲးနံၣ်စတၣ်ထံကီၢ် ခီဖျိပီၣ်လဲၣ်ကျဲလီၤ.
ဖဲ ၂၀၁၆-၁၇ အတီၢ်ပူၤ, တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤအလုၢ်ပှ့ၤလီၤဆီအါထီၣ် US$5.5 billion ဘျဲၣ်, လၢ US$5.4 billion ဖဲ ၂၀၁၅-၁၆ အခါ, ဒီး US$4.9 billion ဖဲ ၂၀၁၄-၁၅ အခါလီၤ, နီၢ်ဂံၢ်တၢ်ပာ်ဖျါလၢဟဲလၢ
Central Statistical Organisation စံး၀ဲလီၤ.
တၢ်ဖိတၢ်လံာ်လၢထံကီၢ်စိာ်နုာ်၀ဲအကျါမ့ၢ် ဒံၣ်စဲၣ်သိလီၤ. ဖဲ လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၇ ဒီး ၂၃ အဘၢၣ်စၢၤ, ကီၢ်ပယီၤစိာ်နုာ်၀ဲ ဒံၣ်စဲၣ်သိ ၆၄,၀၀၀ တၣ်, အလုၢ်ပှ့ၤလီၤလၢ၀ဲ US$32 million ခီဖျိပီၣ်လဲၣ်အကျဲ,
မ့ၢ်ထိၣ်သြတီၤဒီးအပူၤကွံာ်တ နွံအါထီၣ်၀ဲ ၂၇၈,၈၀၀ တၣ်ဘျဲၣ်, ပဒိၣ်တၢ်ကစီၣ်လၢအရၤ လီၤဆူတၢ်ကစီၣ်သန့, ပာ်ဖျါ၀ဲလီၤ.
ဒံၣ်စဲၣ်သိလၢအနုာ်လီၤထံကီၢ်အပူၤ သၢပူတပူနုာ်လီၤခီဖျိ ဘျံး၀့ၢ်, ဘူးဒီးကီၢ်ပယီၤ-ကၠီၣ်တဲၣ်ခိခိၣ်ကီၢ်ဆၢ တၢ်ကူၣ်လဲၤ မၤကၤဒဲက၀ီၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်သူဒံၣ်စဲၣ်သိလၢကီၢ်ပယီၤဖဲ ၂၀၁၅-၁၆ တီၢ်ပူၤထီၣ်ဘး၀ဲ 809 million gallons, အါထီၣ်၀ဲလၢ 600 million gallons ဖဲအပူၤကွံာ်တနံၣ်အတီၢ်ပူၤ, ဒီးအါထီၣ်၀ဲခံစးဖဲအပူၤကွံာ်လွံၢ်နံၣ်လီၤ, အဂ့ၢ် လီမ့ၣ်
အူဒီးတၢ်ဂံၢ်ဘါကိတိာ်အစရီတၢ်မၤနီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ လီၤ.
သနာ်က့, တကတီၢ်ဃီတၢ်အဲၣ်ဒိးပှ့ၤအါထီၣ် ဟုသးဒီဖျၢၣ်ဒီးဟုသးအကူာ်တဖၣ် အိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးလီၤ. တနွံဃီတီၢ်ပူၤဖဲလါစဲးပထ့ ဘၢၣ်, ကီၢ်ပယီၤဆါဘၣ်ဟုသး၀ါ ဒီးဟုသးချီမံသးဆူကီၢ်ချၢအိၣ်၀ဲ ၂၆,၈၂၅
တၣ်, အပှ့ၤလီၤလၢ၀ဲ US$8.1 million, အါထီၣ် ၅,၅၇၉ တၣ်, မ့ၢ်ထိၣ်သြတီၤဒီးနွံလၢအပူၤကွံာ်, အဂ့ၢ်ပဒိၣ်တၢ်ကစီၣ်အတၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ စံး၀ဲလီၤ.
ကီၢ်ပယီၤဆါဘၣ်စ့ၢ်ကီးဟုသးအကူာ် ၃၄,၈၃၅ တၣ်, အပှ့ၤလီၤလၢ US$8.5 million လီၤ. မ့ၢ်ထိၣ်သြတီၤဒီးနွံလၢ အပူၤကွံာ် အါထီၣ်၀ဲ ၂၇,၁၄၅ တၣ်လီၤ. ဟုသးအကူာ်မ့ၢ်၀ဲဟုသးသဲၣ်မုၢ်သဲၣ်ဖး လၢညီနုၢ်တၢ်
ဆါအီၤအပှ့ၤဘၣ်န့ၢ်ဒံး ဟုသး၀ါ မ့တမ့ၢ် ဟု သးချီမံအသးန့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ပယီၤဆါဟုသးအါဒၣ်တက့ၢ်ဆူ ကီၢ်ဘ့ကလါဒ့းရှ်ခီဖျိစံးတွ့ၣ်တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤကီၢ်ဆၢဒဲက၀ီၤ, ဒီးဆူတရူးကီၢ် ခီဖျိမူၤစဲၤ အကျဲ, လွဲၤကၠဲဒိးခၠံစွ့ၤဟီကီၢ်ဆၢြတဲၤတဖၣ်လီၤ.
ကီၢ်ပယီၤဆါစ့ၢ်ကီးဟုသးဆူ ကီၢ်စံၣ်ကဖိ, စရံၤလဲကၣ်, အ့ၣ်ဒိနံၡၢၣ်, စံၣ်နကဲၤ, ကီၢ်ယပၣ်, အဲဖရံကးကလံၤထံး, ရၢၡၢၣ်ကီၢ် ဒီး အဲးဖကဲးနံၣ်စတၣ်ထံကီၢ် ခီဖျိပီၣ်လဲၣ်ကျဲလီၤ.