တၢ်ပာ်ပနီၣ်လီၤစ့ဘးကၠဲး ၅၅ ကကွဲၢ်ကၠး လၢဒီကလုာ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂီၢ်
တၢ်ပာ်ပနီၣ်လီၤစ့ဘးကၠဲး ၅၅ ကကွဲၢ်ကၠး လၢဒီကလုာ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂီၢ်
Myanmar Times, 07 Mar 2017
URL: http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/25204-k55-billion-allocated-for-national-health-plan.html
ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကွၢ်ထွဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ တၢ်ကစးထီၣ်မၤထွဲအီၤ လၢ ၂၀၁၇-၂၀၂၁ ဒီကလုာ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂီၢ်, လၢတၢ်ဆါဟံၣ်လၢ ကီၢ်ဆၣ်ပတီၢ်အဂီၢ်, ဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးပတီၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်
လၢအိၣ်ဒီးလီၢ်မံခး ၁၆ ဖျၢၣ် ဒီး ၂၅ ဖျၢၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, အဂ့ၢ် အပှၤနဲၣ်တၢ် ဒီးက်ထၢၣ်သဲၣ်စ့ၤထူ, စံး၀ဲလီၤ.
"တချုးလၢပကစးထီၣ်မၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ ပကဘၣ်ကွၢ်ဆိ မ့ၢ်ပအိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်လီၤဆီလီၤတၢ်လိၣ် ဒီး ပှၤကညီဂံၢ်ဘါ လၢတၢ် အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့၀ဲၤလီၢ် ဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်အဂီၢ်ကစီဒီဧါ," အ၀ဲဒၣ်စံး၀ဲလီၤ.
တၢ်နံၣ်အံၤ, တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ် တၢ်ကမၤထွဲအီၤလၢ ကီၢ်ဆၣ် ၇၀ ဘ့ၣ်အပူၤလီၤ. လၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဖီလာ် ကီၢ်ပဒိၣ်တိာ် ပာ်၀ဲလၢ ကမၤထွဲ၀ဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ် လၢကီၢ်ဆၣ် ၂၈၀ ဘျဲၣ်, လၢယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤလီၤ.
ဒီးက်ထၢၣ်သဲၣ်စ့ၤထူစံး၀ဲလၢ, လၢပကမၤထွဲတဘျီဃီလၢ ကီၢ်ဆၣ်ခဲလၢာ်အပူၤ ကမ့ၢ်တၢ်ကီလီၤ, အဃိဒီးပကဃုတနံၣ်အတီၢ် ပူၤ ကီၢ်ဆၣ်အဘ့ၣ် ၇၀ လီၤ.
"တနံၣ်အံၤပဃုထၢ ကီၢ်ဆၣ်အဘ့ၣ် ၇၀ လီၤ. ပကဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤ တုၤမ့ၢ်ပတဲသကိးဒီးကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်ခိၣ်တဖၣ်, ကမျၢၢ်တၢ် အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ပှၤနဲၣ်တၢ် ဒီးကသံၣ်တၢ်မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤတဖၣ်, ဖဲကီၢ်စဲၣ်ဒီးကီၢ်ဒိၣ်ပတီၢ်, ၀ံၤအလီၢ်
ခံလီၤ.
"တၢ်တယာ်၀ဲစ့လၢ တၢ်ကသူအီၤလၢအဆိကတၢၢ်တနံၣ်တီၢ်ပူၤ မ့ၢ်၀ဲ ၅၅ ဘ့လယၢၢ်ကၠးလီၤ. အခဲအံၤပပာ်လီၤတၢ်မၤနဲၣ်ကျဲလၢ ပကမၤထွဲပတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂီၢ်လီၤ." အ၀ဲဒၣ်စံး၀ဲလီၤ.
စ့သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ကသူအီၤလၢ တၢ်ကပှ့ၤကသံၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီ ၃၅ ခါ, လၢတၢ်ဆါဟံၣ်အိၣ်ဒီးလီၢ်မံခး ၂၅ ဖျၢၣ်, စုာ်စုာ်အဂီၢ် လီၤ. တၢ်ကသူအီၤစ့ၢ်ကီးလၢ တၢ်ဆှၢပှၤဆါ, တၢ်မၤကွၢ်လီၢ်ကျဲ, ကသံၣ်ကသီ, တၢ်ဘှီဂ့ၤထီၣ် ဒီး
မၤဂ့ၤထီၣ် တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ ၀ဲၤလီၢ် လၢခိခိၣ်ဒူသ၀ီ, ဒီးမ့ၢ်၀့ၢ်ဒူသ၀ီတဖၣ် လၢကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဒီးက်ထၢၣ်သဲၣ်စ့ၤထူစံး၀ဲလၢ, စ့သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ကသူအီၤစ့ၢ်ကီးလၢ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်ကွၢ်ထွဲလၢကမျၢၢ်အ ဂီၢ်, ဘၣ်ဆၣ်တမ့ၢ်ကသံၣ်တၢ်ကွၢ်ထွဲခဲလၢာ်ဘၣ်.
"ပကဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအတၢ်မၤတဖၣ် လၢခံလီၤ." အ၀ဲဒၣ်စံး၀ဲ ဖဲဒီကလုာ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအ မူး လၢတၢ်မၤအီၤဖဲ ကီၢ်ပယီၤစၢဖှိၣ် ပနံာ်တၢ်မၤဒီးစဲးဖီကဟၣ်တၢ်မၤကရၢ၀ဲၤလီၢ်, အပူၤကွံာ်မုၢ်လ့ၢ်
ဧိၤအနံၤလီၤ.
ဒီးက်ထၢၣ်သဲၣ်စ့ၤထူ ကွဲမုာ်စ့ၢ်ကီး ကမျၢၢ်သဘျ့တၢ်မၤတ၀ၢ ဒီးတၢ်ကရၢကရိလၢအဘၣ်ထွဲတဖၣ် ဒ်သိးကမၤစၢၤကီၢ်ပဒိၣ်လၢ ကျိၣ်စ့ဒီး တၢ်မၤကျဲဂံၢ်ဘါ, လၢတၢ်ကမၤထွဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအဂီၢ်လီၤ.
ဒီကလုာ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ တိာ်ပာ်၀ဲလၢ ကလူၤထီၣ်ထီၣ်ဘး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်မၤပတီၢ် Univeral Health Coverage (UHC) ဖဲ ၂၀၃၀ လီၤ.
ဘရၤမၤစိး တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်မၤကရၢ, အပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ ဒီးက်ထၢၣ်သဲထိ အၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်၀ဲလၢ တၢ်ကရၢကရိ ခဲလၢာ် ကဘၣ်မၤအသနၢၣ်ဒၣ်၀ဲ ဒ်သိးကမၤစၢၤကီၢ်ပဒိၣ်လၢ တၢ်ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကွၢ်
ထွဲ လၢကမျၢၢ်တ၀ၢတဖၣ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
"ကီၢ်ပဒိၣ်ဃ့တၢ်မၤစၢၤ အဃိဒိးပြကၢးမၤစၢၤသကိးလီၤ. ကမျၢၢ်ပှၤတ၀ၢခဲလၢာ်, ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဒီး ထံဂုၤကီၢ်ဂၤ ကမျၢၢ်သဘျ့က ရၢ ဒီးကရူၢ်လၢဘၣ်ထွဲတဖၣ် ြကၢးမၤစၢၤသကိးလီၤ.
"ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်ပှၤတ၀ၢကရၢ, အဒိ, ကမၤစၢၤ၀ဲသ့လၢ တၢ်လဲၤတုၤမၤစၢၤပှၤတ၀ၢလၢ တၢ်လီၢ်ယံၤတဖၣ်လီၤ." အ၀ဲဒၣ် စံး.
လၢအိၣ်ဒီးလီၢ်မံခး ၁၆ ဖျၢၣ် ဒီး ၂၅ ဖျၢၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, အဂ့ၢ် အပှၤနဲၣ်တၢ် ဒီးက်ထၢၣ်သဲၣ်စ့ၤထူ, စံး၀ဲလီၤ.
"တချုးလၢပကစးထီၣ်မၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ ပကဘၣ်ကွၢ်ဆိ မ့ၢ်ပအိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်လီၤဆီလီၤတၢ်လိၣ် ဒီး ပှၤကညီဂံၢ်ဘါ လၢတၢ် အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့၀ဲၤလီၢ် ဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်အဂီၢ်ကစီဒီဧါ," အ၀ဲဒၣ်စံး၀ဲလီၤ.
တၢ်နံၣ်အံၤ, တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ် တၢ်ကမၤထွဲအီၤလၢ ကီၢ်ဆၣ် ၇၀ ဘ့ၣ်အပူၤလီၤ. လၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဖီလာ် ကီၢ်ပဒိၣ်တိာ် ပာ်၀ဲလၢ ကမၤထွဲ၀ဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ် လၢကီၢ်ဆၣ် ၂၈၀ ဘျဲၣ်, လၢယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤလီၤ.
ဒီးက်ထၢၣ်သဲၣ်စ့ၤထူစံး၀ဲလၢ, လၢပကမၤထွဲတဘျီဃီလၢ ကီၢ်ဆၣ်ခဲလၢာ်အပူၤ ကမ့ၢ်တၢ်ကီလီၤ, အဃိဒီးပကဃုတနံၣ်အတီၢ် ပူၤ ကီၢ်ဆၣ်အဘ့ၣ် ၇၀ လီၤ.
"တနံၣ်အံၤပဃုထၢ ကီၢ်ဆၣ်အဘ့ၣ် ၇၀ လီၤ. ပကဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤ တုၤမ့ၢ်ပတဲသကိးဒီးကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်ခိၣ်တဖၣ်, ကမျၢၢ်တၢ် အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ပှၤနဲၣ်တၢ် ဒီးကသံၣ်တၢ်မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤတဖၣ်, ဖဲကီၢ်စဲၣ်ဒီးကီၢ်ဒိၣ်ပတီၢ်, ၀ံၤအလီၢ်
ခံလီၤ.
"တၢ်တယာ်၀ဲစ့လၢ တၢ်ကသူအီၤလၢအဆိကတၢၢ်တနံၣ်တီၢ်ပူၤ မ့ၢ်၀ဲ ၅၅ ဘ့လယၢၢ်ကၠးလီၤ. အခဲအံၤပပာ်လီၤတၢ်မၤနဲၣ်ကျဲလၢ ပကမၤထွဲပတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂီၢ်လီၤ." အ၀ဲဒၣ်စံး၀ဲလီၤ.
စ့သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ကသူအီၤလၢ တၢ်ကပှ့ၤကသံၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီ ၃၅ ခါ, လၢတၢ်ဆါဟံၣ်အိၣ်ဒီးလီၢ်မံခး ၂၅ ဖျၢၣ်, စုာ်စုာ်အဂီၢ် လီၤ. တၢ်ကသူအီၤစ့ၢ်ကီးလၢ တၢ်ဆှၢပှၤဆါ, တၢ်မၤကွၢ်လီၢ်ကျဲ, ကသံၣ်ကသီ, တၢ်ဘှီဂ့ၤထီၣ် ဒီး
မၤဂ့ၤထီၣ် တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ ၀ဲၤလီၢ် လၢခိခိၣ်ဒူသ၀ီ, ဒီးမ့ၢ်၀့ၢ်ဒူသ၀ီတဖၣ် လၢကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဒီးက်ထၢၣ်သဲၣ်စ့ၤထူစံး၀ဲလၢ, စ့သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ကသူအီၤစ့ၢ်ကီးလၢ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်ကွၢ်ထွဲလၢကမျၢၢ်အ ဂီၢ်, ဘၣ်ဆၣ်တမ့ၢ်ကသံၣ်တၢ်ကွၢ်ထွဲခဲလၢာ်ဘၣ်.
"ပကဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအတၢ်မၤတဖၣ် လၢခံလီၤ." အ၀ဲဒၣ်စံး၀ဲ ဖဲဒီကလုာ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအ မူး လၢတၢ်မၤအီၤဖဲ ကီၢ်ပယီၤစၢဖှိၣ် ပနံာ်တၢ်မၤဒီးစဲးဖီကဟၣ်တၢ်မၤကရၢ၀ဲၤလီၢ်, အပူၤကွံာ်မုၢ်လ့ၢ်
ဧိၤအနံၤလီၤ.
ဒီးက်ထၢၣ်သဲၣ်စ့ၤထူ ကွဲမုာ်စ့ၢ်ကီး ကမျၢၢ်သဘျ့တၢ်မၤတ၀ၢ ဒီးတၢ်ကရၢကရိလၢအဘၣ်ထွဲတဖၣ် ဒ်သိးကမၤစၢၤကီၢ်ပဒိၣ်လၢ ကျိၣ်စ့ဒီး တၢ်မၤကျဲဂံၢ်ဘါ, လၢတၢ်ကမၤထွဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအဂီၢ်လီၤ.
ဒီကလုာ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ တိာ်ပာ်၀ဲလၢ ကလူၤထီၣ်ထီၣ်ဘး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်မၤပတီၢ် Univeral Health Coverage (UHC) ဖဲ ၂၀၃၀ လီၤ.
ဘရၤမၤစိး တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပှၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်မၤကရၢ, အပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ ဒီးက်ထၢၣ်သဲထိ အၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်၀ဲလၢ တၢ်ကရၢကရိ ခဲလၢာ် ကဘၣ်မၤအသနၢၣ်ဒၣ်၀ဲ ဒ်သိးကမၤစၢၤကီၢ်ပဒိၣ်လၢ တၢ်ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကွၢ်
ထွဲ လၢကမျၢၢ်တ၀ၢတဖၣ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
"ကီၢ်ပဒိၣ်ဃ့တၢ်မၤစၢၤ အဃိဒိးပြကၢးမၤစၢၤသကိးလီၤ. ကမျၢၢ်ပှၤတ၀ၢခဲလၢာ်, ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဒီး ထံဂုၤကီၢ်ဂၤ ကမျၢၢ်သဘျ့က ရၢ ဒီးကရူၢ်လၢဘၣ်ထွဲတဖၣ် ြကၢးမၤစၢၤသကိးလီၤ.
"ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်ပှၤတ၀ၢကရၢ, အဒိ, ကမၤစၢၤ၀ဲသ့လၢ တၢ်လဲၤတုၤမၤစၢၤပှၤတ၀ၢလၢ တၢ်လီၢ်ယံၤတဖၣ်လီၤ." အ၀ဲဒၣ် စံး.