တၢ်တဟ့ၣ်ခွဲးလၢ တၢ်ကသူၣ်ထီၣ် ၁၀,၀၀၀ တၣ် ဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲး - သုးခိၣ်ကျၢၢ်စီၤကၠီနံၣ်စံး
တၢ်တဟ့ၣ်ခွဲးလၢ တၢ်ကသူၣ်ထီၣ် ၁၀,၀၀၀ တၣ် ဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲး - သုးခိၣ်ကျၢၢ်စီၤကၠီနံၣ်စံး
Karen Information Center, 03 Oct 2018
URL: https://www.bnionline.net/en/news/no-permission-has-been-granted-construction-10000-ton-cement-plant-gen-saw-johnny
ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တပျဲတၢ်ကသူၣ်ထီၣ် ဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲး ဖဲလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် လၢအိၣ်လၢအတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤဘၣ်, အဂ့ၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ် စီၤကၠီနံၣ်, လၢအမ့ၢ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်အခိၣ် လၢက ညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဖီလာ် စံး၀ဲလီၤ.
ယတနၤစဲၤကီမၠၣ်ကၠီၣ်ခီပနံၣ် ပာ်ဃာ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ တၢ်ကသူၣ်ထီၣ် ဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးဖဲဘူးဒီး တကွံကျါသ၀ီ, လၢယီၢ်ပိၢ်က ရူၢ်အဖီလာ် လၢကျီၢ်ကတံာ်, လၢလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤလီၤ.
"ပတတူၢ်လိာ်တၢ်တိာ်ကျဲၤ လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိလၢ ကမျၢၢ်အဂီၢ်ဘၣ်. ပကကွၢ်ဆိကမိၣ် မ့ၢ်တၢ်တိာ်ကျဲၤ အဘျုးကအိၣ် လၢကမျၢၢ်အဂီၢ်ဧါ. တၢ်ခဲလၢာ်ကဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢ ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်သးအဖီခိၣ်လီၤ.
ပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ခီပနံၣ် ပာ်လီၤတၢ်ရဲၣ် တၢ်ကျဲၤလၢ ကမၤတၢ်တိာ်ကျဲၤ၀ဲအံၤလီၤ. ပတဟ့ၣ်ဒံးပတၢ်ပျဲဘၣ်." အဂ့ၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်စီၤကၠီနံၣ် စံးဘၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်၀ဲၤလီၢ် သန့ဖဲ လါအီၣ်ထိဘၢၣ် ၂ သီလီၤ.
အ၀ဲဒၣ်ဆဲးတဲဒံး၀ဲလၢ ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ က ဆဲးဆၢထၢၣ်ဒ်အဖီလ်စံၣ်အသိး ဒီးခီပနံၣ်ထံၣ်လိာ်အ သးဒီး ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒ်သိးကတၢၣ်ပီၣ်တၢ် တိာ်ကျဲၤအဂ့ၢ် ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ကမၤတၢ်ဆၢ တဲာ် အခါဖဲ ထဲလၢတၢ်ဆှၢနုာ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဆူ လီၢ်ခၢၣ်သးပၢဆှၢ တၢ်ကမံးတံာ်အိၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံလီၤ.
ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢခီပနံၣ်တဂၤ စံး၀ဲလၢဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ် စဲးလၢတၢ်ဃ့ထီၣ်လၢတၢ်ကတ့ထီၣ် ကထုးထီၣ်န့ၢ်ဘံၣ် လၣ်မၠ့ၣ်တနံၤ ၁၀,၀၀၀ တၣ် ဒီးခီပနံၣ်ကဘျၢလီၤစ့လၢဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးအဂီၢ် အမဲရကၤဒီလၣ် ၇၆၀ ကကွဲၢ်လီၤ. တၢ်ကသူၣ် ထီၣ်ဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးအဂီၢ် တၢ်ကစူးကါစဲးဖီကဟၣ်တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လၢခ့ခါခဲအံၤ ဒီးကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်မၤန့ၢ် ၅,၀၀၀ လၢဟီၣ်က ၀ီၤကမျၢၢ်အဂီၢ် လီၤ.
ယတနၤစါကီမၠၣ်ကၠီၣ်ခီပနံၣ် အိၣ်ဖှိၣ်သကိးဒီးဟီၣ်က၀ီၤခိၣ်နၢ်ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၃ ဒ်သိးကတဲသကိးဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးတၢ်တိာ် ကျဲၤအဂီၢ် ဒီးဃ့တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ ဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်အိၣ် လၢကျီၢ်ကတံာ် ဟီၣ်က၀ီၤလီၤ.
"တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘၣ်ဃး တၢ်တိာ်ကျဲၤအဂ့ၢ်အဆၢကတီၢ် တၢ်တကွဲမုာ်ကမျၢၢ်တၢ်ကရၢကရိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်. အ၀ဲသ့ၣ်စံး၀ဲလၢတၢ် ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ကအိၣ်တစဲးတမှဲးလီၤ. သနာ်က့, ဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် ကဘၣ် သ့ၣ်ညါ၀ဲ မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲလၢကမၤဒ် လဲၣ် ဘၣ်ဃးစဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတပၤလီၤ. တၢ်ကဘၣ်မၤတၢ်တိာ်ကျဲၤ ဒ်အလီၤပလိာ်၀ဲဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢအိၣ်ပာ်အ ဖီခိၣ်လၢကီၢ်ပယီၤပူၤ ဒီးဒ်ထံဂုၤကီၢ် ဂၤတၢ်မၤပတီၢ်အသိး, ဒီးဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်ကဘၣ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ် လၢကထၢအကလုာ်က လုာ်န့ၣ်လီၤ." စီၤသးဘိ လၢကညီတၢ်ကွၢ်ထွဲထံကျိကရၢ စံး၀ဲလီၤ.
အ၀ဲဒၣ်စံးဒံး၀ဲလၢ ဘၣ်ဃးဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးတၢ်တိာ်ကျဲၤအဂ့ၢ် ဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဒီး ကမျၢၢ်တၢ်ကရၢကရိတဖၣ် ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီ တၢ်, ဒီးတၢ်တိာ်ကျဲၤတၢ်မ့ၢ်မၤအီၤ လၢတအိၣ်ဒီးတၢ်ၡဲးပၠးကမျၢၢ်လၢအၡဲဘၣ်ဒီး ကမၤဘၣ်ဒိတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်မၤကျဲလၢအလဲၤ အသးသ့၀ဲလီၤ.
ခီၣ်ပနံၣ်ကဟ့ၣ်ကၣ် စံာ်လီၢ်ကစၢ် ကျီးလီၢ်ကစၢ်လၢအဟီၣ်ခိၣ်ပၣ်ဃုာ်လၢ တၢ်တိာ်ကျဲၤအဟီၣ်က၀ီၤပူၤ, ဒီးလၢတၢ်ကတ့ထီၣ် ဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးအဂီၢ် တၢ်မၤန့ၢ်တၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤလံဒီး ကိတိာ်ဘၣ်ထွဲစုာ်စုာ်န့ၣ်လီၤ.
ယတနၤစဲၤကီမၠၣ်ကၠီၣ်ခီပနံၣ် ပာ်ဃာ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ တၢ်ကသူၣ်ထီၣ် ဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးဖဲဘူးဒီး တကွံကျါသ၀ီ, လၢယီၢ်ပိၢ်က ရူၢ်အဖီလာ် လၢကျီၢ်ကတံာ်, လၢလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤလီၤ.
"ပတတူၢ်လိာ်တၢ်တိာ်ကျဲၤ လၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိလၢ ကမျၢၢ်အဂီၢ်ဘၣ်. ပကကွၢ်ဆိကမိၣ် မ့ၢ်တၢ်တိာ်ကျဲၤ အဘျုးကအိၣ် လၢကမျၢၢ်အဂီၢ်ဧါ. တၢ်ခဲလၢာ်ကဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢ ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်သးအဖီခိၣ်လီၤ.
ပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ခီပနံၣ် ပာ်လီၤတၢ်ရဲၣ် တၢ်ကျဲၤလၢ ကမၤတၢ်တိာ်ကျဲၤ၀ဲအံၤလီၤ. ပတဟ့ၣ်ဒံးပတၢ်ပျဲဘၣ်." အဂ့ၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်စီၤကၠီနံၣ် စံးဘၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်၀ဲၤလီၢ် သန့ဖဲ လါအီၣ်ထိဘၢၣ် ၂ သီလီၤ.
အ၀ဲဒၣ်ဆဲးတဲဒံး၀ဲလၢ ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ က ဆဲးဆၢထၢၣ်ဒ်အဖီလ်စံၣ်အသိး ဒီးခီပနံၣ်ထံၣ်လိာ်အ သးဒီး ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒ်သိးကတၢၣ်ပီၣ်တၢ် တိာ်ကျဲၤအဂ့ၢ် ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ကမၤတၢ်ဆၢ တဲာ် အခါဖဲ ထဲလၢတၢ်ဆှၢနုာ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဆူ လီၢ်ခၢၣ်သးပၢဆှၢ တၢ်ကမံးတံာ်အိၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံလီၤ.
ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢခီပနံၣ်တဂၤ စံး၀ဲလၢဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ် စဲးလၢတၢ်ဃ့ထီၣ်လၢတၢ်ကတ့ထီၣ် ကထုးထီၣ်န့ၢ်ဘံၣ် လၣ်မၠ့ၣ်တနံၤ ၁၀,၀၀၀ တၣ် ဒီးခီပနံၣ်ကဘျၢလီၤစ့လၢဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးအဂီၢ် အမဲရကၤဒီလၣ် ၇၆၀ ကကွဲၢ်လီၤ. တၢ်ကသူၣ် ထီၣ်ဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးအဂီၢ် တၢ်ကစူးကါစဲးဖီကဟၣ်တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လၢခ့ခါခဲအံၤ ဒီးကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်မၤန့ၢ် ၅,၀၀၀ လၢဟီၣ်က ၀ီၤကမျၢၢ်အဂီၢ် လီၤ.
ယတနၤစါကီမၠၣ်ကၠီၣ်ခီပနံၣ် အိၣ်ဖှိၣ်သကိးဒီးဟီၣ်က၀ီၤခိၣ်နၢ်ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၃ ဒ်သိးကတဲသကိးဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးတၢ်တိာ် ကျဲၤအဂီၢ် ဒီးဃ့တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ ဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်အိၣ် လၢကျီၢ်ကတံာ် ဟီၣ်က၀ီၤလီၤ.
"တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘၣ်ဃး တၢ်တိာ်ကျဲၤအဂ့ၢ်အဆၢကတီၢ် တၢ်တကွဲမုာ်ကမျၢၢ်တၢ်ကရၢကရိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်. အ၀ဲသ့ၣ်စံး၀ဲလၢတၢ် ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ကအိၣ်တစဲးတမှဲးလီၤ. သနာ်က့, ဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် ကဘၣ် သ့ၣ်ညါ၀ဲ မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲလၢကမၤဒ် လဲၣ် ဘၣ်ဃးစဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတပၤလီၤ. တၢ်ကဘၣ်မၤတၢ်တိာ်ကျဲၤ ဒ်အလီၤပလိာ်၀ဲဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီလၢအိၣ်ပာ်အ ဖီခိၣ်လၢကီၢ်ပယီၤပူၤ ဒီးဒ်ထံဂုၤကီၢ် ဂၤတၢ်မၤပတီၢ်အသိး, ဒီးဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်ကဘၣ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ် လၢကထၢအကလုာ်က လုာ်န့ၣ်လီၤ." စီၤသးဘိ လၢကညီတၢ်ကွၢ်ထွဲထံကျိကရၢ စံး၀ဲလီၤ.
အ၀ဲဒၣ်စံးဒံး၀ဲလၢ ဘၣ်ဃးဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးတၢ်တိာ်ကျဲၤအဂ့ၢ် ဟီၣ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဒီး ကမျၢၢ်တၢ်ကရၢကရိတဖၣ် ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီ တၢ်, ဒီးတၢ်တိာ်ကျဲၤတၢ်မ့ၢ်မၤအီၤ လၢတအိၣ်ဒီးတၢ်ၡဲးပၠးကမျၢၢ်လၢအၡဲဘၣ်ဒီး ကမၤဘၣ်ဒိတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်မၤကျဲလၢအလဲၤ အသးသ့၀ဲလီၤ.
ခီၣ်ပနံၣ်ကဟ့ၣ်ကၣ် စံာ်လီၢ်ကစၢ် ကျီးလီၢ်ကစၢ်လၢအဟီၣ်ခိၣ်ပၣ်ဃုာ်လၢ တၢ်တိာ်ကျဲၤအဟီၣ်က၀ီၤပူၤ, ဒီးလၢတၢ်ကတ့ထီၣ် ဘံၣ်လၣ်မၠ့ၣ်စဲးအဂီၢ် တၢ်မၤန့ၢ်တၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤလံဒီး ကိတိာ်ဘၣ်ထွဲစုာ်စုာ်န့ၣ်လီၤ.